Sağlık

Glokom (Göz Tansiyonu) belirtileri, tedavisi

Glokom, göz içindeki basıncın (intraoküler basınç veya IOP) tehlikeli bir biçimde artması sonucu oluşan bir göz rahatsızlığıdır. Bu rahatsızlık görsel bilgileri beyine ulaştıran görme sinirlerine zarar verebilir.

Glokom tedavi edilmezse ya da kontrol altına alınmazsa önce periferal görme kaybına ve sonunda da körlüğe neden olabilir.

Glokom, Dünya Sağlık Örgütü’ne göre (World Health Organization), dünya genelinde körlüğe en çok neden olan ikinci etkendir.

Glokom (Göz Tansiyonu) belirtileri, tedavisi

Glokom Belirtileri

Glokom genelde “sessiz görüş hırsızı” olarak adlandırılır, çünkü pek çok türü görüş kaybı meydana gelene kadar ne bir acı ne de bir belirti ortaya çıkarır.

Bu nedenle, glokom çoğu zaman fark edilene kadar, çeşitli seviyelerde görme kayıplarına neden olan, geri döndürülemez bir görme siniri zedelenmesine neden olur

Aniden ortaya çıkabilen akut dar açılı glokom belirtileri; bulanık görme, ışık etrafında ışık halkaları görme, şiddetli göz ağrısı, mide bulantısı ve kusma gibi belirtiler olabilir. Eğer bu belirtileri yaşıyorsanız, körlüğe engel olacak işlemlerin yapılması için, en kısa zamanda bir göz doktoruna veya acile gidin.

Glokom Teşhisi, Taramaları ve Testleri

Göz testleri sırasında intraoküler basıncınız veya IOP’niz tonometre cihazıyla ölçülür. Gözünüz damlalar ile uyuşturulur ve gözünüzün üstüne küçük bir mil yaslanır. Diğer tonometreler gözünüze hafifçe hava üfler.

Anormal derecede yüksek bir IOP okuması, gözde sıvı miktarı ile ilgili bir sorun olduğunu gösterir. Sorun gözün aşırı sıvı salgılaması ya da hiç sıvı salgılamaması olabilir.

Normalde, IOP 21 mmHg (milimetre cıva) altında olmalıdır – Bu, belirli bir bölgenin ne kadar güç harcadığını gösteren bir ölçü birimidir.

IOP 30 mmHg üstündeyse, glokom kaynaklı görme kaybı riskiniz, intraoküler basıncı 15 mmHg ya da daha az olan birinden 40 kat daha fazladır. Glokom tedavisinde kullanılan göz damlalarının IOP seviyesini düşük tutacak şekilde tasarlanmasının sebebi budur.

Diğer glokom gözlem metodlarında – lazer polarimetri taraması (SLP), optik tutarlılık tomografisi (OCT) ve aynı odaklı ostalmoskopi taraması gibi metodlarda – komplike imgeleme teknolojisi kullanılır. Bu yöntemin kullanılma sebebi, gözün görme sinirlerinin ve içsel yapılarının imgeleme başlama noktasını ve ölçümünü oluşturmaktır.

Ardından, belirli sürelerle, ilerleyen glokom rahatsızlığının verebileceği zarar artışına neden olabilecek değişikliklerin ortaya çıkmadığından emin olmak için ekstra imgeleme ve ölçümler alınır.

Görüş alanı testi, doktorunuza, glokom nedeniyle görüş kaybı yaşayıp yaşamadığınızı belirleme imkanı sunar. Bu test sırasında bir makineye bakarsınız ve periferal görüşünüzde yanıp sönen bir ışık fark ettiğinizde bir tuşa basarsınız. Görüş alanı testi, görme siniri zedelenmesinden dolayı kör noktalar oluşturmaya başlamadığınızdan emin olmak veya glokom kaynaklı görüş kaybının seviyesinin belirlenmesi için belirli aralıklarla tekrar tekrar yapılır.

Gonioskopi de, göz sıvısının sorunsuz bir şekilde boşalabildiğini tespit etmek için gerçekleştirilebilir. Gonioskopide, doktorunuza sıvı akışını kontrol eden ve bu nedenle intraoküler basıncı etkileyen gözün iç yapısını inceleme imkanı sunan biyomikroskoplu özel lensler kullanılır. Ültrason biyomikroskopi, göz sıvısı boşlama durumunu gözlemleyebilen bir başka tekniktir.

Glokom türleri

Kronik ya da birincil açık açılı glokom (POAG) ve akut dar açılı glokom iki temel glokom türüdür. İki durumdaki “açı” da, göz sıvısı akışını etkileyen akma açısını ifade etmektedir. Normal-tansiyonlu glokom, pigmenter, glokom, ikincil glokom ve kalıtsal glokom diğer glokom türleridir.

Birincil açık açılı glokom (POAG). Glokomu olan Amerikalıların neredeyse yarısı bunun farkında değildir. Bu yaygın glokom türü, hiçbir belirti göstermeden yavaş yavaş görme yeteneğini azaltır. Siz sorunun farkına vardığınızda, çoktan ciddi miktarda zarar görmüş olursunuz.

Eğer IOP seviyesi yüksek değerlerde seyrederse, tünel görüşü oluşana kadar POAG kaynaklı bir tahribat oluşur ve sadece tam karşınızda bulunan nesneleri görebilecek duruma gelirsiniz.

Dar açılı glokom. Dar açılı ya da sınırlı açılı glokom; göz ağrısı, baş ağrısı, ışık çevresinde ışık halkaları, gözbebeği genişlemesi, görüş kaybı, göz kızarması, mide bulantısı ve kusma gibi ani belirtiler yaratır.

Bu belirtiler birkaç saat sürebilir ve ardından tekrar ortaya çıkabilir. Her dalga daha fazla görüş kaybına neden olur.

Normal-tansiyonlu glokom. POAG gibi normal-tansiyonlu glokom (ayrıca normal-basınçlı glokom, düşük-tansiyonlu glokom ya da düşük-basınçlı glokom da denir) da bir açık açılı glokom türüdür ve görme siniri zedelenmesi kaynaklı görüş alanı kaybına neden olabilir. Ancak normal-tansiyonlu glokomda, IOP seviyesi normal değerlerde seyreder.

Ayrıca, görme sinirlerine zarar veren, belli belirsiz ve sürekli acı, tünel görüşü gibi belirtiler oluşana kadar fark edilemez.

Normal-tansiyonlu glokomun nedeni bilinmemektedir. Ancak birçok doktor, sebebin görme sinirlerine yeterince kan ulaşamaması olduğunu düşünmektedir. Normal-tansiyonlu glokom Japonlar, kadınlar ve/veya ailesinde damar hastalığı geçmişi olanlarda daha yaygındır.

Pigmenter glokom. Bu, gözün sıvı boşalma açısının, iristen kopan ve gözden akıtılan sıvı miktarını azaltan pigmentler yüzünden tıkanmasından kaynaklanan ve nadir görülen bir glokom türüdür. Tıkanmış açı nedeniyle zamanla oluşan iltihaplanma boşaltım sistemine zarar verir.

Pigmenter glokomda herhangi bir belirtinin farkına varmanız imkansızdır. Yalnızca alıştırma yaptıktan bir süre sonra bazı acıları ya da görüş bulanıklığını fark edebilirsiniz. Pigmenter glokom çoğunlukla 35-45 yaşlarındaki beyaz tenli erkekleri etkiler.

İkincil glokom. Bir göz yaralanmasından sonra meydana gelen kronik glokom belirtileri ikincil glokom rahatsızlığı anlamına gelebilir. Ayrıca göz enfeksiyonu, inflamasyonu, tümör veya katarakt kaynaklı göz merceği genişlemesi de ikincil glokoma neden olabilir.

Kalıtsal glokom. Doğuştan gelen bu glokom türü, glokom rahatsızlığı olan insanların %80′inde doğum anında da bulunmaktadır. Bu çocuklar, göz sıvısı boşaltma sistemi dar açılı ya da kusurlu olarak doğarlar.

Kalıtsal glokomu teşhis etmek çok zordur, çünkü çocuklar, onlara ne olduğunu anlayamayacağınız kadar küçüktürler. Çocuğunuz gözleri hareli, beyaz, bulanık, geniş ya da dışa çıkık ise göz doktorunuza başvurun. Kalıtsa glokom erkeklerde, kızlara oranla, daha çok görülür.

Glokom Tedavisi

Glokom tedavisi şiddetine bağlı olarak glokom ameliyatı, lazer ya da ilaç tedavisi olabilir. İlaç tedavisi ile göz damlası kullanımı düşük IOP seviyesinde, genellikle glokomu ilk kez kontrol almaya çalışılan hastalara uygulanır.

Glokom çoğu zaman ağrısız olduğu için insanlar, göz basıncını kontrol edebilen göz damlalarını kullanma konusunda disiplinli olmayabilirler ve göz hasarının artmasına neden olabilirler.

Hatta, ilaç tedavisinin uygulanmaması, glokom kaynaklı körlüğün temel sebebidir.

Eğer göz damlaları sizi rahatsız ediyorsa, doktorunuzla alternatif bir tedavi için görüşmeden bu damlaları kullanmayı bırakmayın.

Glokomdan Korunmak

Glokoma yakalanma riski azaltılabilir mi? Avrupa’da yapılan bir araştırmaya göre, egzersiz yapmak bazı insanlar için faydalı olabilir.

İngiltere’de yapılan araştırmalarda yüksek seviyeli fiziksel çalışmalar yapmanın, önemli bir glokom tetikleyicisi olan oküler perfüzyon basıncını (OPP) azaltabildiği keşfedildi. OPP, bir kişinin intraoküler basıncı ve kan basıncı hesaplanarak bulunan bir matematiksel değerdir.

Sonuçlar, 15 yıldır düzenli fiziksel egzersiz yapan insanların, glokoma neden olan düşük OPP değeri riskini taşıma ihtimallerinin %25 daha az olduğunu gösterdi.

Çalışmanın yazarı ve Londra Üniversitesi Oftamoloji Enstitüsü doktoru Paul J. Foster şunu açıklamıştır: “OPP’nin temel olarak Kardiyovasküler sağlığa göre şekillendiği anlaşılmıştır.” “Neden hakkında yorum yapamayız, ama hareketsiz bir yaşam tarzı ile glokom riskini arttıran faktörler arasında kesin bir ilişki bulunmaktadır”.

Dr. Foster’ın bahsettiği hareketli bir yaşam, glokom riskini azaltmak ve diğer ciddi sağlık problemlerinden uzak bir yaşam sürdürmek isteyen insanlar için etkili bir yöntem gibi görünüyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir