Ekonomi

Enflasyon nedir? Enflasyonu arttıran nedenler

Enflasyon nedir sorusuna iki şekilde cevap vermemiz mümkün olacaktır. İlk cevap; bir ülkedeki fiyatların genel düzeyinin sürekli ve hissedilir bir şekilde artması şeklinde verilebilir. Burada artışın düzenli aralıklarla olması ve fiyat artışlarının kişileri etkilemesi esas alınır.

İkinci cevap ise; Nominal milli gelirin gerçek milli gelire göre artış göstermesi şeklinde açıklanır. Bu ikinci cevabı açmakta yarar var.

Peki nedir bu Nominal milli gelir?: Milli gelirin cari fiyatlarla yani fiyat artışlarınında dikkate alınarak hesaplandığı milli gelire Nominal milli gelir denir.

Nominal milli geliri basit bir örnek ile açıklayalım. 1990 yılında bir ülkenin Nominal milli geliri 1000 olsun.  1991 de ise nominal geliri 1200 olsun bu durumda iki yıl arasındaki söz konusu milli gelir artış oranı %20 olarak görülecektir ancak durum bundan çok farklıdır. Zira bu artışın çok büyük bir bölümü fiyat artışları iken çok az bir bölümü gelir artışı şeklindedir. Bu nedenle nominal milli gelir göstergesinin reel milli geliri yansıtmadığı çok rahatlıkla görülebilir. Reel milli geliri hesaplamak için ise nominal milli gelirden fiyat artışlarını çıkarmak gerekir. Bu reel milli gelir ise bir ekonominin büyüme hızını bize verecektir.

Görüldüğü gibi zaten nominal milli gelirin reel milli gelire göre sürekli artmasıda bize ülkede yaşanan fiyatlar genel düzeyinin yükselmesi dolayısı ile enflasyonu ortaya çıkaracaktır.

Peki bu enflasyon neden olur sebepleri nelerdir?

Enflasyonun nedenlerini açıklamadan önce Enflasyonun türlerinden bahsetek gerekir.

Talep Enflasyonu: Bir ülkede parasal bolluğun sonucu mal ve hizmet talebini tetiklenmekte ve bunun sonucunda fiyatlarda artış görülmektedir. Bununla birlikte Harcamalar ve ihracat toplamının üretim ve ithalat tutarını aşmasıda yine talep enflasyonunun göstergesidir. Birde talep enflasyonunda moneter (parasal) karakter olup olmadığıda gözlemlenebilir. Ülkede kredi ve para hacmi genişletilir ise ve buda mal ve hizmet talebini arttırarak fiyatların yükselmesine neden olur. Buna talep enflasyonu moneter (parasal) karekterlidir denilebilir.

Maliyet enflasyonu: Maliyet enflasyonu üretime katılan maliyet faktörlerinin ki bunlar emek, sermaye ve hammaddedir fiyatlarının artması sonucunda yaşanan fiyat artışlarının enflasyona neden olması şeklinde tanımlanabilir.

Bu maliyet artışlarının da tabiki sebepleri vardır.

-Hammaddde kaynakları sınırlıdır ve bu bir etkendir

-Gümrük vergilerindeki aşırılık hammadde fiyatlarını arttırabilir

-Vergilerin arttırılması maliyetleri arttırabilir.

-Eksik rekabet koşulları

-işçi maliyetlerinin artması

-Devalüasyon.

Bunlardan devalüasyonu’nu açıklamak gerekir ise ; ülke para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybetmesidir.Buda enflasyona neden olan en büyük etkenlerin başında gelmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir