Ekonomi

Ekonomik kriz gelir mi ?

Aslında ekonomik krizin geleceğini öngörmek için gazetede yeni bir kriz haberi okumamız ya da iflas eden şirketleri takip etmemiz gerekmiyor çok daha öncesinde ekonomik krizin belirtileri ortaya çıkıyor önemli olan bu verileri iyi okuyabilmek ve analiz edebilmek.

Piyasadaki ürün ve hizmetlerin belli bir arz talep dengesinde fiyatı oluşmaktadır. Örneğin Türkiye’de faizler genelde hep %10 seviyelerindedir. Ama bu rakamlar kriz dönemlerinde yükselmeye,  iyi dönemlerde düşmeye başlar. Amerikada faizlerin ortamala düzeyi %3-5 tir. Bu faiz oranlarının Amerikada %10 un üstüne çıkması bir ekonomik kriz tehlikesinin başlangıç habercisi olarak görülebilir. Petrolün fiyatı 2000’li yıllarda 10-15 dolar iken günümüzde 150 dolara kadar çıkmıştır. Ülkemizde en büyük cari açık kalemlerinin başında petrol ve doğalgaz gelir. Buda en büyük bağımlılığımızın ve açığımızın enerji alanında olduğunu göstermektedir. 150 milyar dolardan fazla enerji ithal ediyoruz. Enerji fiyatlarındaki herhangi bir yükselişin cari açığımızda ve ekonomik dengelerde nasıl bir sorun yarattığı bu rakamlarla çok rahat anlaşılabilmektedir. Bu nedenle fiyatı ani yükselen ve 0’a inen herşey tehlike yaratır. Fiyatı yükselen tüketici için fiyatı dip seviyeye düşende üretici için sorun yaratır. Örneğin petrol fiyatı 10 dolara düşer ise Suudi Arabistandan başkası petrolü üretemez zira üretim maliyerinin altında bir fiyat olur. Aynı şekilde petrol fiyatları 60-70,  100-150 seviyelerine tırmandığı zamanda ülkemiz gibi tamamen enerjiyi ithal eden ülkeler ciddi sorunlar yaşamaya başlar. Bu nedenle ekonominin gidişatının ne yönde olduğunun değerlendirilmesi için öncelikle bu piyasadaki fiyatların gözlenmesi ve bunun sonucunda piyasadaki reel üretimin fiyatlarının gözlenmesi ekonmik gidişatın yönünü anlayabilmemiz için bize gerekli doneleri sunmaktadır.

Ülkenin ekonomisinin güçlü olduğu hangi verilerle belli olur?

Ülke ekonomisi Cari denge dediğimiz dış dengesi fazla veriyorsa, bütçe açığı yoksa, kamunun ve özel sektörün borçları artmıyor azalıyor ise aynı zamanda ülkede gelir dağılımı sorunu ile birlikte işsizlik oranı yok ise o ülkenin ekonomisinin güçlü olduğunu söyleyebiliriz.

Peki bir ülke ekonomisi nasıl batar ? Ülke nasıl iflas eder ?

Günümüzde buna en büyük ve yakın örnek aslında Yunanistan’dır. Turizm kazancının olduğu ancak üretimin gelişmediği Yunanistan’da avrupadan alınan destek hep tüketim için harcandı. Talep arttığında fiyatlarda artınca fiyatları pahalılaştığı için avrupaya mal satamaz hale geldiler. Bu durumda devlet zararları kapatmak için yine aldığı yurtdışı finansman desteği ve borçlarla ücretlere yine zam uyguladı ve bu yanlış politikalar ülkenin iflasa sürüklenmesine neden oldu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir