Ekonomi

Devalüasyon nedir ? Neden uygulanır ?

Devalüasyon sabit kur sisteminde paranın bir gecede değer kaybetmesi anlamını taşır. Dalgalı kur sistemindede para sürekli değer kaybedebilir teknik anlamda aynı şey gibi görünselerede ekonomik terim olarak devalüasyon sabit kur sisteminde paranın bir gecede değer kaybetmesi anlamını taşımaktadır.

Peki sabit kur rejiminde devalüasyon neden uygulanır?

Cari açık çok fazla olduğunda ve bu ülke için riskli bir faktör olma özelliğini taşıdığında ihracatı arttırmak için ülke parası diğer paralardan daha düşük oranda tutulur ki ihraç edilecek mallar yurt dışındaki mallar ile rekabet edebilsin. Ülke parası değer kaybettiğinde turizm açısından da daha ucuz fiyatlar olacağından bir talep fazlalığı yurt dışından gelebilmekte. Aynı şekilde ülke parası değer kaybettiği için alım gücü daha fazla düşmekte ve buda ithal edilen ürünlerin talebini düşürmekte ve ithalatta bu doğrultuda düşmektedir. Tüm bu etkenler ile birlikte fazla olan cari açık ileriki senelerde yapılan devalüasyonunda etkisi ile dengeye ulaşmakta ve cari açığı azaltmaktadır.

Sabit ve esnek kur sistemi

Türkiye şu anda esnek kur sitemini uygulamasına rağmen günümüzde  elindeki çeşitli kalemlerle kur sisteminin bellirli aralıklarda kalması için müdehalelerde bulunmaktadır. Buda aslında esnek (dalgalı) kur sisteminden çok  denetimli kur sistemimizde olduğunu bizlere düşündürmektedir. Türkiye esnek kur sistemine geçmeden önce dalgalı kur sistemini kullanmakta idi. Bu nedenle aşırı kur yükselmeleri nedeni ile sık sık cari açığı kapatmak amacı ile devalüasyona gitmekte idi ancak bu baskıcı para politikası ekonominin yapısının daha güçlü değil daha hassas ve kırılgan olmasına neden oluyordu bu nedenlerle enflasyon oranları yıllarca kornik bir şekilde üç haneli rakamlarda yıllarca kalmıştı. Ardından dalgalı kur rejimine geçilmiş ve piyasanın kendi fiyatını oluşturmasına izin verilmiştir. Ancak en son ekim 2011 de yaşadığımız aşırı dolar kuru artışında doların çıkışını merkez bankası yine faiz kozunu kullanarak frenlemiştir.

Peki cari açık neden bukadar tehlikelidir ?

Cari açık ülkemizde de endişe verici boyutlardadır. Öyleki 2011 yılında 56-60 milyar dolarlara kadar çıkmıştır. Bir ülkenin çok fazla cari açık vermesi o ülkenin bir anlamda dış dünyaya sürekli para aktarması, borçlanması anlamını taşımaktadır.Bu cari açık tehlikesi olan ülkelerde üretimden çok tüketim, tasarruftan çok harcamalar söz konusundur. Bu nedenle cari açığı fazla olan ülkeler ekonomik olarak güven sağlamazlar ve kredi almaları güçleşir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir