Ekonomi

Cari açık nedir ?

Cari açık bir ülkenin dış dünya ile yaptığı her türlü mal hizmet sermaye ve servis alışverişini gösteren ödemeler akım tablosunun bütünüdür. Bu ödemeler dengesinin büyük bir bölümünü ithalat ve ihracat oluşturur. Bu bağlamda Türkiye’nin en önemli ithalat kalemini enerji sektörü oluşturmaktadır bu aynı zamanda  cari açığımızı etkiyen en önemli faktördür.

İthalattan bahsetmişken en çok ithal edilen dolayısı ile cari açığın eksi vermesindeki en fazla paya sahip olan ithal kalemleri şunlardır ;

1-Petrol

2-Doğalgaz

3-Altın

Bununla birlikte hizmet gelir ve gider kalemleride cari açığı oluşturan faktörler arasındadır. Bu kalemler arasında turizm gelir ve giderleri önemli bir yere sahiptir. Yurtdışı taşımacılık gelir ve giderleri, banka ve sigorta gelir ve giderleri,  yurt dışı müteahhit hizmetleri gelir ve giderleri  hizmet kaleminin diğer unsurlarını oluşturur. Cari açığı etkileyen bir başka kalemde işçi ücretlerinin giriş ve çıkışlarıdır. Türkiyedeki yabancı işçilerin gelirlerinin yurtdışına çıkışı eksi, yurt dışındaki bizim işçilerimizin ülkeye getirdiği para ise artı olarak yazılır. Bir başka faktör şirketlerin kar ve faiz transferleridir. Bir Türk sermaye sahibi yada bir Türk firması  dışardan ülkemize kar ve faiz transfer ederse bu cari hesaba artı yine bir yabancı sermaye yada yabancı sermaye firması yurt dışına kar ve faiz transfer ederse buda eksi olarak yazılır.

Türkiyede cari açık 

1992  yılındaki verilere baktığımızda cari açığın 1 milyar dolar seviyesinde oluğunu görmekteyiz. 2002 yılına kadar normal seyrini koruyan cari açık 2003 yılından itibaren ciddi bir sorun olmaya başlamış sürekli büyüyen ekonomi ile birlikte cari açıkta son derece hızlı ve büyük boyutlarda artmaya başlamıştır. Cari açık ile büyüme arasında çokta kesin olmasada ters bir ilişki mevcuttur. Zira ülkedeki büyüme talep artışını buda ithalatın artmasını sağlar aynı şekilde küçülme ile birlikte daralan talep ithalatın bir anda son derece düşmesine neden olur.

Günümüze yani 2011 yılına geldiğimizde ise cari açığın rekor seviyede endişe verici bir boyutta büyüdüğünü görmekteyiz. Bu yıl cari açığın 56.7 milyar dolar seviyesinde olacağı görülmekte.

Bununla birlikte Türkiye’de 2011 yılı cari açığının  gayrısafi yurtiçi hasılaya oranının bu yıl 9-10 arasında olması öngörülüyor geçen sene ise hatırlanacağı üzere 6.7 idi.

Türkiye’nin kronikleşen enflasyon sorununu çözdükten sonra ekonominin en  tedirginlik yaratıcı sorunu cari açık olmuştur ve cari açığın giderilmesi için hükümet bir dizi önlemler ve ekonomik paketler almaya başlamıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir