Ekonomi

Altın neden değerlidir ?

“Kıt kaynaklar herzaman değerlidir.” bu temel kavram aynı zamanda ekonominin temel sorunlarından biridir.

Altın madeni (aynı zamanda değerli bir taş olarak) neden bu kadar değerlidir ? Sorusuna verilebilecek temel cevap hiç kuşkusuz ki dünyada kıt olarak bulunması ve tarih boyunca insanların bu madeni bir mübadele (değişim) aracı olarak kullanmalarından ileri gelir.

Tarihte ilk defa mısırlılar tarafından M.Ö. 3200  yıllarında eşit boyda çubuklar hazırlanarak kullanılan altın yine  mısırlılar tarafından para olarak kullanılmıştır.

Bununla birlikte ticari anlamda ilk defa Anadolu’da Lidyalılar tarafından M.Ö 550 yıllarında Lidya Kralı Krezos altın para bastırmış ve bu sikkeleri ticaret için kullanmıştır. Ticaret kolonileri ile birlikte altın tüm anadolu akdeniz ve sonrada tüm dünyaya yayılmış bu ticaretten etkilenen tüm dünya ülkelerinde refah düzeyi artmıştır.

Altının pek çok kullanım alanı bulunmaktadır; insanlar için bir yatırım aracı olduğu gibi aynı zamanda değerli bir maden olarak estetik amaç içinde kullanılmaktadır. Bununla birlikte ülke ekonomi politikalarında da oldukça önemli bir yere sahiptir.

Geçmiş dönemde dünyadaki bütün ülkeler para birimini altın ile karşılanmaktaydı. Açıklamak gerekir ise altın karşılığı para çıkartan bir ülke ne kadar para çıkartırsa merkez bankasına aynı oranda altın stoklaması gerekmektedir. Geçmiş dönemde uygulanan bu sistem (1970 yılında ABD etkisi ile hemen hemen tüm dünyada terkedildi) günümüzde ülke ekonomilerinin gelişimi ve yaşanan küresel ekonomik krizlerle birlikte yerini fiyat para sistemine bırakmıştır. Türkiye’de  fiyat para sistemini kullanmaktadır.

Peki bukadar değerli olan bu kimyasal maden (Altın) dünyada nerelerde bulunur ve bu zamana kadar kaç ton altın çıkarılmıştır?

Altın madeni aslında tüm dünyada bulunmakla birlikte düşük konsantrasyonlarda ( çok az miktarlarda ) bulunmaktadır. Yani bir kömür madeninde ki gibi yılllarca çıkarılacak tonlarca miktar altın hiçbir yerde yoktur. Bununla birlikte toz halinde ya da parça halinde akarsuların kumlu yataklarında ya da volkanik kuvarsların içinde bulunmaktadır.

Tüm dünyada 2006 verilerine göre çıkarılan altının 160 bin ton olduğu tahmin edilmekte ve yapılan hesaplara göre bu altın miktarının iki olimpik havuzu doldurmaya anca yettiği bilinmektedir bu altının yine o tarihteki parasal değeri ise onsu 1000$’ dan hesapladığımızda değeri 5,2 trilyon dolar’dır.

Dünyadaki altın madenleri’ nin başında Yeni Gine gelmekle birlikte Kanada, Endonezya, Yeni Zellanda, Peru gibi ülkelerde de altın ihraç eden ülkelerdir.

Türkiyede altın çıkarılan şehirler ; Antakya, Niğde, Balıkesir, Kütahya, Bursa, İzmir ,Bergama’dır.

Türkiye aslında sahip olduğu altın yataklarının şu ana kadar sadece %10’unu kullanmıştır. Ülkemiz çok sayıda altın madenine sahip olmasına rağmen halen altını ithal eden bir ülke konumundadır, buda ülke ekonomisinde cari açığı oluşturan önemli faktörlerdendir.

Bununla birlikte altın madenciliğinin en önemli sorunu ve gerekli verimliliğin sağlanamamasındaki en büyük neden siyanür ile altın çıkarma sisteminin günümüzde doğaya ve insanlığa verdiği büyük zarardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir