Sağlık

Aids nedir , nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir ?

Aids hastalığı vücudumuzun enfeksiyonlara ve diğer bir çok hastalıklara karşı kendisini savunma mekanizması olan bağışıklık sistemi (immün sistemi) yok ederek etkisiz hale getirip kanserlere ve çeşitli ağır enfeksiyonlara yol açan fatal bir hastalıktır.

Ciddi bir immün sistem bozukluğudur.

Aids İsminin Anlamı Nedir ?

Bu hastalığın ingilizce adının baş harfleri sıralanarak meydana getirilen bir sözcüktür. ( Acquired ImmunoDeficiency Syndrome – Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sorunu )

AIDS’in Etkeni Nedir ?

Bu hastalığın etkeni bir virüstür. HIV (Human ImmunoDeficiency Virüs) olarak adlandırılan bu mikroorganizma küresel biçimde, ısıya karşı oldukça hassas çok küçük bir virüstür. 56 derecede 10 dakika ısıtılırsa zararsız hale gelir. %50’lik alkolde kolayca ölür. Virüs bir hücre içi paraziti gibi bağışıklık sisteminin en önemli hücreleri olan T Lenfositleri içine girer ve onları harabe ederek öldürür.

Aids hastalığı ilk defa 1981’de Kuzey Amerika da görülmüş ve 1983’de Fransa’da Pasteur Enstitüsü’nde MORTAGNİER ve arkadaşları tarafından keşfedilmiştir.

Aids’in Görülme Sıklığı :

Aids hastalığı başlangıçta oldukça seyrek görülmekte ikan halen sür’atle yayılmaktadır. Dünyada yaşayan aids’li hasta sayısı yaklaşık 10-12 milyon tahmin edilmekte ise de henüz hastalık belirtileri görüşmeyen tanı konuşmayan olguların çok daha fazla olduğu Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilmektedir. Aslında HIV virüsü ile enfeksiyondan sonra hastalığın gelişmesi olguların çoğunda 10 yıla kadar gecikebilmektedir. Böyle vak’alar yıllarca portör yani hastalığı sağlıklı insanlara taşıyan kişilerdir.

Aids Hastalığının Bulaşma Yolları :

1 – Enfekte (hasta) kan ve bu kandan elde edilen enfekte kan ürünlerinin sağlam insanlara verilmesi.

2 – Enfekte (hasta) bir eş ile (heteroseksüel) yani (kadın ve erkek) ile cinsel ilişki ile.

3 – Homoseksüel ( iki erkek veya iki kadın) arasında cinsel ilişki.

4 – Bir anne adayı (hamile) aids hastalığına tutulursa HIV (aids virüsü) virüsü plasenta aracılığı ile kan yolu ile fötüse ulaşır veya doğum anında da bulaşabilir.

5 – Uyuşturucu alışkanlığı nedeni ile aynı enjektör ile sık enjeksiyon yapma durumunda olan kişiler hem kendilerine hem de başkalarına bulaştırabilirler.

6 – Anal yolu ile cinsel ilişki.

Anüs, kan damarları bol olan bir bölgedir. Buraya gelen enfekte (hasta) bir salgı kolayca kana geçebilir.

Aids Virüsünün Bulaşmadığı Yollar :

Aids virüsünün sinek, sivrisinek, böcek sokmaları ile bulaştığı kabul edilmemektedir. Ek sıkma, kucaklaşma, dokunma, aksırma, öksürme, tuvaletler, yemek, besin maddeleri, tabak, bardakla havuzda yüzme ile bulaşmaz. Ancak, kan, sperm, vajinal salgı ile bulaşır.

Aids Hastalığının Klinik Belirtileri :

Kuluçka Dönemi : Kesin bilinmemektedir. Ortalama 9 yıl kabul edilmektedir. Bu süre içinde bulaşıcıdır. Vak’aların çoğunda birkaç ay il 10 yıl arasında ortaya çıkabilir. Hastalığın başlangıcında halsizlik, iştahsızlık, aşırı kilo kaybı, uzun süre düşmeyen ateş, kronik ishal, gece terlemeleri, öksürük, nefes darlığı, lenf bezlerinin büyümesi gibi belirtiler görülür. Bu belirtiler devam ederken bağışıklık sisteminin zayıf düşmesi, koruyucu gücünün kalmaması sonucu sekonda enfeksiyonlar ortaya çıkar.

Bunlar şöyle sıralanabilirler :

– Pnömoni (pneumocystes carinini enfeksiyonu)

– Citomegalo virüs enfeksiyonu

– Toxoplasmosis

– Tüberküloz

– Herpes Sipmlez

– Solunum Sisteminde Candidia Enfeksiyonu Gibidir.

Ayrıca çeşitli kanser tipleride ortaya çıkabilir.

Prognoz ( Seyir ) : Erişkinlerde daima totaldir (öldürücü). Bazı çocuklarda birkaç yıl yaşayabilenler vardır.

Aids Tanısı :

– Eliza ve Western Blot Testlerinin pozitif olması.

– Lenfositlerin sayıca düşmesi.

– Serum immünolobulinlerin artması

– Sedimantasyonun yükselmesi.

Aids Testleri Neyi Gösterir :

Bir insanın vücuduna HIV virüsü girdiği andan itibaren antika (bağışıklık cisimleri) yapılmaya başlanır. Genellikle bu antikalarda özel testlerle 3 ay içinde kanda saptanabilir. Test pozitif çıktığı zaman o kişinin tanısı “HIV seropozitif” denir. Sonucun kesinlik kazanması için testin ikinci tekrarı yararlıdır ve testlerin Resmi Sağlık Kuruluşlarında yapılması gereklidir.

Aids Tedavisi :

Aids hastalığına karşı birçok ilaç geliştirilmiş olmasına, yün çalışmalara rağmen tam etkin olabilecek bir ilacı henüz yoktur. Yoğun araştırmalar devam etmektedir.

Aids’ten Koruma :

İnsan kanı ile direkt teması olan (doktor ve diğer sağlık personeli, diş hekimleri, kozmetik sektöründe çalışanlar manikür, pedikür hastane temizlik personeli, karakol, hapishane v.s.) halka açık yerlerin personeli gibi bazı mesleklerde bulaşma riski yüksektir. Koruyucu önlenler alınmalıdır.

Aids virüsüne karşı hiç kimse bağışık değildir. Dünyada ki bütün kadın, erkek, çocuk her yaştaki insan yakalanabilir. Aşısı yoktur. Dünyada ki tüm ülkelere yayılmıştır.

Yetişkinlerde ki aids hastalığının %75’i heteroseksüel ilişki ile yayılmıştır.

Aidste Koruyucu Önlemler :

1 – Burada en önemli olan halkın bu konuda eğitimidir. Hastalığın seyri, belirtileri, korunma hakkında bilgiler ailelere toplu halde verilmelidir. Bu da başta açık konferanslar, radyo, televizyon ve diğer yayın organları ile olabilir.

2 – Transfüzyon için kullanılacak kanlar ve tüm kan ürünleri HIV virüsü yönünden teste tabi tutulmalı + pozitif ise imha edilmelidir.

3 – Hastanede kullanılan aletler gerekli oranda sterilize edilmeli, enjektör ve iğneler, kesici bazı aletler bir defa kullanılıp atılmalıdır.

4 – Yüzme havuzları ve saunalar yolu ile korunma için bu gibi yerlerin temizlik malzemeleri ile iyice temizlenmesi ve uların kolarlanması.

5 – Cinsel yol ile bulaşmada korunmanın en etkili yolu korunmasız cinsel ilişkiden sakınmak ve eşlerin birbirine sadık kalmalarıdır.

6 – Şüpheli durumlarda prezervatif kullanılmalıdır.

7 – Hamilelik durumlarında mutlaka prezervatif kullanılmalıdır. Eşlerden birinde AIDS hastalığı olabilir, bu durumda da plasenta aracılığı ile virüs doğacak çocuğa ulaşabilir.

8 – Normal dışı cinsel ilişkilerden sakınılmalıdır.

9 – Hastalığın teşhisi için hizmet veren laboratuvarların arttırılması. Gizlilik prensibine uyularak Hasta ve taşıyıcılar hakkında bilgi toplanması.

10 – AIDS virüsünü taşıyanlara toplum destek olmalı, toplum dışına itilmemelidirler. Bu durumda kişilerde hastalıklarını gizlemezler ve yayılma önlenir.

11 – Halk eğitimi kullanılmak üzere Sağlık Bakanlığı tarafından broşürler, posterler hazırlanılmalıdır.

Ülkemizde AIDS’li hastaların sayıca büyük boyutlarda olunmasına rağmen henüz gizli kalmış olgularda var olabileceğinden herkesin yaşamını tehdit eden bu konuda halkın bilgilendirilmesi, yasaların yapılması, derneklerin kurulması, bilinçli bir mücadele yapılması gereklidir. 1 Aralık Dünya Aids günü olarak belirlenmiştir , Ulusal ve uluslararası konferanslar tertip edilmeli, uluslararası işbirliği yapılarak yeniliklerden toplumun haberdar edilmesi yararlı olacaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir